Οι πρώτες μου λογοτεχνικές αναζητήσεις έγιναν νωρίς, τότε που η οικογενειακή βιβλιοθήκη έμοιαζε με άγνωστη ήπειρο. Ανάμεσα σε ράφια γεμάτα Ροΐδη, Παπαδιαμάντη, Μυριβήλη, Βιζυηνό, Καρκαβίτσα, Μπαλζάκ, Τσβάιχ, Ρολάν, Ώστεν, Δουμά, Ουγκώ, Ζολά, Γκόρκι, Χεμινγουέι και τόσους άλλους, άρχισα να ψηλαφώ έναν κόσμο που δεν κατανοούσα, ούτε με γοήτευε πάντοτε. Το παιδικό μου βλέμμα αναζητούσε μάχες και ηρωισμούς, συχνά έβρισκε εσωτερικές συγκρούσεις και σιωπηλές εντάσεις. Όμως, ο σπόρος είχε ήδη φυτευτεί. Αργότερα, σε βιβλιοθήκες συγγενών (ιδιαίτερα των Κωνσταντίνου και Λέλας Μπαλογιάννη και του Γιάννη και Φλωρεντίας Μακρυνικόλα) και κατόπιν στις δικές μου αγορές, το ταξίδι συνεχίστηκε πιο συνειδητά, ώσπου η ανάγνωση έγινε προσωπική υπόθεση και σταθερή συντροφιά. Τι είναι, όμως, λογοτεχνία; Δεν είναι απλώς το σύνολο των γραπτών μιας κοινότητας, αλλά ο έντεχνος λόγος που παρεκκλίνει από την καθημερινή χρήση της γλώσσας και μεταμορφώνει την εμπειρία σε αφήγηση με δομή, πολυσημία και εκφραστική δύναμη. Είναι πράξη επικοινωνίας, όπου το πραγματικό και το φανταστικό συμπλέκονται, και το νόημα ολοκληρώνεται μόνο μέσα από τη συμμετοχή του αναγνώστη. Τα όριά της παραμένουν ρευστά? η «λογοτεχνικότητα» δεν φυλακίζεται σε αυστηρούς ορισμούς. Γι’ αυτό και η θεωρία της λογοτεχνίας δεν παύει να αναμετριέται με τη φύση, τη λειτουργία και την αξία των κειμένων, άλλοτε συγκλίνοντας και άλλοτε διαφωνώντας.
Στο έργο αυτό δεν παρουσιάζονται, μόνο, αμιγώς λογοτεχνικά δημιουργήματα, αλλά και δοκίμια που φέρουν λογοτεχνική αύρα ή στοχάζονται τη διαδρομή της λογοτεχνίας στον χρόνο. Γιατί η προσωπική μου πορεία δεν υπήρξε ευθύγραμμη. Υπήρξε περίοδος - ιδίως πριν και λίγο μετά τη μεταπολίτευση - όπου υποτίμησα τη λογοτεχνική δημιουργία και αφοσιώθηκα, σχεδόν αποκλειστικά, σε πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά συγγράμματα. Χρειάστηκε χρόνος για να κατανοήσω ότι η λογοτεχνία δεν αντιστρατεύεται τη σκέψη, αλλά τη ζωντανεύει, προαναγγέλλει, προεικονίζει και ενσαρκώνει όσα η ακαδημαϊκή γλώσσα διατυπώνει ψυχρά και αφαιρετικά. Όταν επέστρεψα στα μυθιστορήματα και την ποίηση, δεν ένιωσα μεταμέλεια αλλά διεύρυνση, σαν να προστέθηκαν νέα παράθυρα στον τρόπο που αντιλαμβάνομαι τον κόσμο. Θυμάμαι τα πολύωρα φοιτητικά ταξίδια με το τρένο, διαδρομές που κρατούσαν ώρες ή και μέρες. Τότε, όταν η μοναξιά γινόταν αισθητή, ένα βιβλίο ήταν ο πιο πιστός συνοδοιπόρος. Κάθε μυθιστόρημα έμοιαζε με τρένο: σε παραλάμβανε από έναν σταθμό της ζωής σου και σε οδηγούσε αλλού, άλλοτε ομαλά και άλλοτε με απότομες στροφές. Έτσι γεννήθηκε και η ιδέα
αυτού του πονήματος: μια καταγραφή βιβλίων με λογοτεχνικό περιεχόμενο – πεζογραφία και ποίηση – που διάβασα, που θα ήθελα να ξαναδιαβάσω ή να γνωρίσω για πρώτη φορά. Η περιπλάνηση αυτή εκτείνεται σε εποχές και ηπείρους, σε έργα που άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα. Γιατί μόνο, όσα κείμενα αντικατοπτρίζουν τη «ζούγκλα» της φύσης και του ανθρώπινου ψυχισμού –τη σκληρότητα, το χάος, την αβεβαιότητα – και ταυτόχρονα λειτουργούν ως καταλύτες εσωτερικής αφύπνισης, κατορθώνουν να παραμένουν ζωντανά.